دموكراسي در ساده­ترين تعريف يعني حكومت مردم بر مردم؛ كه يك تعريف واژة از دموكراسي است. در اين معنا كلمه «مردم» گنگ، نامفهوم و بي­معناست. چون در تمام انواع حكومت­ها اين مردم هستند كه بر مردم حكومت مي­كنند.

اما اگر حكومت را برمبناي اصل مشروعيت تعريف كنيم، دموكراسي از ساير انواع حكومت­ها متمايز مي­شود. يعني دموكراسي نوعي نهاد حكومتي است كه مشروعيت خود را آراي مردم – چه­بطور مستقتيم يا غيرمستقيم – كسب مي­كند. در نوشتار زير به بررسي نقش پارلمان يكي از اركان دموكراسي مي­پردازيم.

افغانستان در طول تاريخ براي اولين­بار است كه رداي دموكراسي با مشروعيت مردمي را مي­پوشد. پارلمان بدليل عضويت از اقشار جامعه نماد افكار عمومي و روح ملت مي­باشد كه توسط مردم انتخاب مي­شوند.

لذا انتظار عمومي چنين است كه پارلمان بعنوان روح يك ملت محل ترويج تساهل و تسامح باشد. و برهمين مبنا نيز به وضع قوانين و مقرراتي بپردازند كه افكار و نحله­هاي فكري مختلف در جامعه ضمن تفاوت با صلح و آرامش در كنار يكديگر زندگي كنند.

روحيه نقد و انتقاد پذيري يكي از ويژگيهاي هر نهادي است. لذا نمايندگان پارلمان تنها با نقد منصفانه گذشته مي­توانند براي بهبود وضع آتي جامعه قانون وضع كنند. اما به خاطر داشته باشيم كه اين نقد سازنده و با راه حل مناسب همراه باشد. نقد نبايد بيان كننده عقده­هاي دروني و يا تاريخي باشد. چون عقده به دنبال خود عقده مي­آورد. و ترويج كننده دشمني و كينه در سطح عمومي خواهد بود.

حال كه افغانستان مدعي است رداي دموكراسي را بر تن كرده، بايد فعاليت­اش شايستگي اين نام را داشته باشد. اما در عمل مشكلي كه دامنگير نهاد قانون­ساز شده، همان نقد تخريبي است. مثلا ملالي جويا نماينده پارلمان يكي از منتقدين اصلي گذشته تاريك افغانستان است اما متاسفانه اين نقد گاهی فقط تخريب­كننده شخصيت است و بي­اعتمادي را دامن ميزند و هيچ­گونه راه حلي براي بهبود ارائه نميكند.

ملالي جويا در يك برنامه تلويزيوني شبكه طلوع، پارلمان افغانستان را (بدليل حضور مجاهدين) بدتر از طويله خوانده است. اين حرف چه معني مي­تواند داشته باشد؟ بنظر ميرسد كه خانم جويا معتقد است همه ملت افغانستان حيوان هستند چون حيواناتي از جنس خود را انتخاب و روانه پارلمان كرده اند.

آيا اين يك نقد سازنده است؟ مسلما خير بلكه تخريب كننده و است بنيان برافكن است.

همه ملت طالبان را تروريزم مي­دانند چون خون مردم را بدون دليل ريخته و جان­شان را ميگيرند. اما نقد خانم جويا بدتر از ترور وحشتناك طالبان است. خانم جويا با اين عمل در حقيقت ترور شخصيت مي­كند. كاري كه ملت را از درون تهي مي­سازد.

من مدافع عمل جهاديون نيستم بلكه معتقدم بايد محاكمه شوند. اما در شرايط كنوني فقط تساهل است كه مي­تواند افغانستان را از لجن بحراني كه دامنگيرش شده نجات دهد.

شما چه فكر ميكنيد؟